مصطفى النوراني الاردبيلي

87

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

بندرت به يك متر مىرسد شاخه‌هاى آن سبز مايل به بنفش و برگهاى بزرگ دائمى ، سبز رنگ ، بيضوى دندانه‌دار و نوك تيز است . گل آن منفرد درست به رنگ صورتى در انتهاى ساقه گل دهنده ، در فاصله ماه‌هاى آخر زمستان ظاهر مىشود و ريشه آن ضخيم است . خربقها در ايران تا به حال ديده نشده‌اند . موطن اصلى آن‌ها در مناطق مختلف اروپا در ايتاليا ، سويس ، فرانسه در نواحى سايه‌دار سنگلاخ مىباشد . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در گياه خربق سياه گلوكوزيدهاى هلبورين و هلبورئين مشخص شده است . قسمت زيرزمينى گياه داراى گلوكوزيد هم‌طراز كونوالاتوكسين مىباشد . دوز كشنده آن براى گربه‌ها 1 / 0 ميلىگرم براى هر كيلوگرم وزن گربه است . خواص و كاربرد : از داروهاى تقويت قلبى است ، براى بيماريهاى پوست و در موارد فلج ناگهانى ناشى از خونريزى مغزى تجويز مىشود . طبيعت ساقه زيرزمينى خربق سياه خيلى گرم و خشك است و از نظر خواص آن معتقدند كه مسهل قوى سودا و بلغم و صفراى آميخته با بلغم است و رافع رطوبت مىباشد و براى استسقاء و بيمارىهاى سرد بسيار مفيد است ، نزول آب در چشم را بند مىآورد و براى پاك كردن سينه و آلات داخل شكم مثانه و رحم نافع است ، براى كليه مضر است و از اين نظر بايد با كتيرا ، پونه و مصطكى خورده شود . مقدار خوراك : 1 - 2 گرم ، خوردن حدود 10 گرم آن مهلك است به علت سمى بودن گياه مصرف آن بايد زير نظر پزشك انجام گيرد . « 1 »

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 138 - 139 - 140 .